Mendilerroa

Hau ez da gure irteera bat izan, baina ezartzen dut hemen ea Iñaki animatzen den. Danny Macaskill, eskoziarra, mendi-bizikletaz harkaitzez harkaitz mugitzen da errepidetan izango bazen bezala.

ZIENTZIAREKIN SOLASEAN

Pasaden urriko 2an, Zalla BHI institutoko 4. mailako 3 ikasle, Donostia International Physics Center (DIPC)-ek antolatutako topaketara joateko aukera izan genuen. Ikastetxera ailegatu, Maiterekin (gure fisika-kimika irakaslea) topatu eta zuzenean Bilborako trena hartu genuen.

Behin BBK aretoan egonda, aurikulare batzuk eman zizkiguten, zientzialarien itzulpenak jaso ahal izateko eta jarraian eserlekuz betetako egongela batean sartu ginen. 

Zientzialariek bere burua aurkeztu zuten eta jarraian ikastetxetako ikasleek planteatutako galdera batzuk erantzun zituzten. 

Hauek izan ziren gonbidatuak: 

• Claude-Cohen Tannoudji, Fisikako Nobel Sariduna (1997)

• Juan Ignacio Cirac, Ikerketa Zientifiko eta Teknikoko Asturias Printzea Saria (2006)

Gainera, Etxenikek (Euskal Herriko oso zientzialari garrantzitsua) moderatzaile lana egin zuen. 

Galdera batzuk egin ondoren, atseden txiki bat hartu genuen. Bokata, sagarra eta ur botila bat eman ziguten eta jaten amaitzean, Cohenekin eta Ciracekin argazki bat ateratzeko aukera izan genuen (ASKO kostatu zitzaigun arren) eta berehala egongelan sartu ginen beste galdera tanda bat entzuteko. 

Ez genuen galdera guztiak entzuteko aztirik izan, trena hartu behar genuelako, baina so esperientzia polita izan zen eta gauza berri asko ikasi genituen. 

Hona hemen zientzialariekin ateratako argazkiak:

EUSKARAREN ETXEA

Urriaren 15ean Zalla BHI-tik atera ginen tren geltokirantz abiatuz, helburu 2 genituen: Guggenheim eta Euskararen etxea bisitatzea.

Euskararen etxean bideo bat ikusi genuen eta neska polit batek euskararen historia kontatu zigun. Gauza asko egin genituen, haien artean, komiki lehiaketa batean parte hartzeko zenbait komiki.

Guggenheim-era joan ginenean turistekin hizketan egon ginen ingelesez, uste genuen baino errazagoa izan zen haiei ulertzea.

Egun borobila izan zen hura!

Añana gatzaga harana

2014ko maiatzaren 14an irteera bat egin genuen 1. mailako ikasleok. Salinas de Añanara eta Varona dorrera joan ginen autobusez. Salinas de Añana  gatzaga batzuk dira. Ubide batzuetatik joaten da ur gazitua. Gero,  laukizuzen formako ontzietan 2-4 zentimetroko ur geruza jartzen dute eguzkitara. Lurruntzen denean erratz berezi batekin gatza biltzen dute. Ondoren,  saltzeko, garbitzen eta paketatzen dute. Varona dorrea Gaubeako Villanañe herrian dagoen gaztelua da. Gaztelua mendetik da. Bisita gidatu bate egin genuen eta Varonatarren ondasunak  ikusi genituen. Oso ondo pasatu genuen!

PETRONOR ETA HONDARTZARA

Apirilaren 2an, DBH-ko 3.mailako ikasleak Petronor bizitatzera eta Arena hondartza aztertzera joan ginen. Petronorrekoek oso ongietorri ona eman ziguten, kafea, esnea,ura eta magdalena batzuk eman zizkiguten eta. Gosaldu ondoren, Petronorren inguruan bideo batzuk ikusi eta hitzaldi bat eman ziguten, guk galdetegi bat erantzuten genuen bitartean.

Hori amaitu eta gero autobusa hartu eta findegitik ibilbide bat eman genuen. Ere, superportuan egon ginen, bertan petrolioa deskargatzen zegoen itsasontzi gerko bat ikusi genuen.

Petronorreko bisita amaituta, hondartzara joan ginen. Eguraldia ona zen, beraz zorte handia izan genuen. Plaza batean jan eta denbora libre pixka bat izan genuen. Ondore, taldetan bildu eta hondartza aztertu genuen. Gida bat geneukan, eta talde bakoitzak motxila bat beharrezko materialarekin. Uraren ph-a. tenperatura,uhertasuna, nitratoak eta fosfatoak neurtu genituen. Ere, hondartza garbi zegoela konprobatu genuen.

Hau dena eginda, institutora bueltatu ginen arratsaldean.

AGENDA 21-eko IRTEERA

Otsailaren 18an 3. mailako ikasleok Gueñesera joan gara. Goizeko 10:30 institutotik atera gara autobusez. Iristean, bi taldetan banatu gara, A-ko ikasleok lehenengo Gueñeseko araztegira joan gara, eta ondoren, Garbigunera. B-koek alrebes egin dute.

Araztegian uretatik hondakinak nola kentzen dituzte ikusi dugu. Bertara, Zallako ur zikinak ere iristen dira. Lehenengo, uretatik zaborrak kentzen dira, ondoren koipeak eta areak kentzeko. Gero ura lokatzarekin nahasten da, bertan dauden mikroorganismoak uraren hondakin-organikoak jateko. Ere, uraren hondoan geratzen diren hondakinak zubi bat mugituz nola nahasten diren ikusi dugu. Hortik ateratzen, ura gardenago dago. Azkenik lokatza uretatik nola banatzen den azaldu digute.

Garbigunean, edukiontzi bakoitzan satzen ditugun gauzak nora eramaten diren eta hauekin zer egiten den azaldu digute. Hainbat edukiontzi mota daude: egurrezkoa, paperezkoa, bateriena, linea marroia, aerosolena… Birziklatzea garrantzitsua dela ikusi dugu, birziklatutakoarekin gauza berriak egin ahal direlako. Garbigunea ikusten amaitu dugunean, pen-drive bat garbigunearen informazioarekin eta edukiontzi bakoitzaren ezaugarriak ateratzen diren papertxo bat oparitu digute.

PASSION FOR KNOWLEDGE

2013ko urriaren 3an 4.mailako laborategiko tekniketara joaten garen ikasleak Bizkaia aretora joan ginen Passion for knowledge Quantum 13 hitzaldira. Han John Pendry eta Dudley Herschbach nobel saridunak aurkitzen ziren.
Goizeko hamarretan Bizkaia aretora heldu ginen han motxila bat eman ziguten, hainbat informaziozko liburuxkekin. Jarraian aurikular bana hartu genituen eta aretora sartu ginen. Minutu batzuk pasa ondoren hitzaldiari hesiera eman zioten nobel saridunen biografiekin hasi ziren, ondoren ikasleak prestatutako galderekin jarraitu zuten. Hainbat galdera erantzun zituztenean atsedenabhartu zuten.
Hamaiketakoz tortilazko bokata bat, sagarra bat eta ur botila bat eman ziguten. Hamaiketakoa jan ondoren nobelekin argazki batzuk atera genituen eta jarraitu genuen.
Zoritxarrez guk prestatuta genituen galderak ez ziren atera.
Hitzaldia amaitu baino lehenago korrika bzian joan ginen tren geltokira, trena hartzeko. Azkenean trena galdu genuen eta berandu ailegatu ginen etxera.

Holstee manifestua

Euskadiko Biodibertsitate Zentroa

Apirilaren 9an, 4 DBHko ikasleak Urdaibaira joan ginen; Euskadiko Biodibertsitate Zentrora (Madariaga Dorretxera). Lehengoz esperimentu bat egin genuen, Kutsaduraren tratamendua,  non ur zikina garbi bihurtu genuen. Padurek duten garrantzia ikusi ahal izan genuen.

Gero, dorretik buelta bat ematera joan ginen, eta hainbat eta hainbat esposizio gela ikusi genituen.

 

Dorrearen goiko aldera igo ginen eta han zeuden teleskopioekin ingurunea begiratu genuen.

Hamaiketakoa eta gero, hondartzara joan ginen eta han bikoteka jarri eta prismatiko bana eman ziguten. Txabola batean sartu eta handik hondarrean zeuden hegaztiak behatu genituen. Lertxuntxo txikia eta Kurlinta handia ikusteko aukera izan genuen.

Bidearen bueltan leku batean gelditu ginen eta han espezie inbaditzaileei buruz hitz egin ziguten. Baccharis halimifolia, Ipar Ameriketatik etorritakoa eta Panpa lezka (Cortaderia selloana) Hego Ameriketatik etorria. Han azaldu egin zigun nola erradikatu ahal ziren. Adibidez, mozten eta produktu-kimiko bat; azido bat botatzen. Baina hau egin ondoren berriro atera egin dira.

Amaitzeko, bazkaria Dorre Magariagan hartu eta etxera bueltan itzuli ginen.

Internet eta Gizarte-sareak

INTERNET ETA GIZARTE SAREAK, EUSKALDUNA JAUREGIAN  2012ko azaroaren 20-an, 4. Mailako ikasleok Euskalduna Jauregian egon ginen Internet eta Gizarte-sareei buruzko hitzaldi batzuk entzuten.

Jarduera Sabino Arana fundazioak antolatu zuen. Maialen Sorkunde Garmendia, UPV/EHU-ko irakasleak eta Alex Gibelalde; Google-ko langilea, izan ziren gaiei buruz hitz egin zuten bi adituak. Azken finean bi gaiez aritu ziren hizlariak, alde batetik gizarte sareak eta orokorrean Internetek eskaintzen dizkiguten aukerak, eta beste aldetik zer arriskuan gauden testuinguru horretan aritzen garenean, zer prebentzio prozedurak kontutan Izan eta zer ondoriok ekar ditzaken.

Portaera hoberena izan zuen ikastetxea geu izan ginen, agian eszenatokian eseri gintuztelako, baina beste ikasleek oihuka eta zarata egiten egon ziren denbora guztian eta gu berriz isil-isilik sinestezina den arren. Iritsi
ginenean eszenatokian eseri behar ginela esan ziguten eta gu han goian,guztion aurrean. Gainera gurekin joan ziren irakasleak barrezka egon ziren gure kontura han goian egoteagatik, ondo pasatzen gu hor ikustean. Beraiekere han goian eserita egon beharko ziren, lotsa pixka bat pasatzeko,gutxienez.

Hitzalditik irten ginenean, Bilbotik buelta txiki bat ematen egon ginen, jaten eta zerbait erosten. Azkenean trena hartu eta berriz klasera itzuli.

ZIENTZIA ASTEA

          Azaroaren 9an, ostiralean, 2. mailako ikasleak Bilboko Alhondigara joan ginen Zientzia Astean parte hartzera.  Trenez joan ginen, 10:00etan atera ginen Zallatik.

         Alhondigara  ailegatzean txoko batzuk  zeuden eta ikasle asko ginenez, bi taldetan banatu ginen. Pixkanaka–pixkanaka  txokoz aldatzen joan ginen: geografoak, ADN-a, 3D, Kroma, fisika, kimika …

         Lehen txokoan Ingeniaritzako  ikasle batzuek, beraiek diseinatutako  auto elektrikoa eta gasolinazko motorra zeukan autoa erakutsi zizkiguten. Unibertsitateen artean lasterketak antolatzen dituztela azaldu ziguten.

         Fisikaren txokoan, adibidez, gure taldeko neska batek parte hartu zuen eta elektrizitatea zuen bola antzeko bat ukitu zuenean ileak tente jarri zitzaizkion.

         “Kroma” ere erakutsi ziguten, nola egiten den kamara baten aurrean jartzen zarenean  atzealde desberdinetan agertzeko, eguraldi maparen trikimailua ulertu genuen, Bob esponjarekin  pantailan agertu …

         Gominolak eta gaileten esperimentuak hoberenak izan ziren. Powerade eta likido bat nahastean ateratzen ziren gominolak oso gozo zeuden eta nitrogeno likidoan izoztutako gailetak ere jan genituen. Mandarina bat ere sartu zuten nitrogeno likidoan, ateratzean zati txikitan banatu zen eta, jatean itsaskor geratzen zen, baina gozo-gozo zegoen.

         Maizena eta uraren esperimentua ere asko gustatu zitzaigun. Maizena eta ura nahastu genituen eta hasieran likidoa zen, baina eskua oso azkar sartu eta ateratzean,  gogortu egiten zen eta, gero, ez zegoen eskua sartzerik.

         Denbora ezagatik ez genituen txoko guztiak ikusi baina ikusi genuena asko gustatu zitzaigun.

         Esperimentuak ikusten amaitu genuenean labirintora joan ginen baina ez ginen sartu denborarik ez zegoelako. Tren geltokira joan ginen.

 

Ikerkuntza Zientifikorako Hurbilpena

Tailerreko ikasleak  2012-11-20

2.A  eta  2.B   taldeak

KOSTALDERA

3. DBHko ikasleak kostaldera joan dira hiru jarduera burutzeko asmoz: - Petronor findegiaren bisita - Superportuaren bisita - Azterkosta bai Muskiz zein Zierbenako gunetan Martxoaren 26an eta eguraldi onarekin autobusez hurbildu ginen findegira, bertan Angel agurtu zitzaigu eta petroleo eta enpresa horri buruzko oso hitzaldi interesgarria eman zigun. Geroago findegien artean eman genuen bira. Ostean Superportura joan ginen eta bertan superpetrolero itzela ikusi genuen Bazkaria eta gero, eta Eguna amaitzeko, azter kosta delako programaren ariketan egin genituen Areako hondartzan

Barakaldoko epaitegirako irteera

Taldeak: Zallako Institutuko 4. mailako A eta B.
Irakasleak: José Manuel Antolín, Alfonso Tejedor eta Pilar Solaun.
Noiz: 2011/10/11 eta 2011/10/13

Urriaren 11an eta 13an 4. mailako A eta B ikasleak Barakaldoko epaitegira joan ziren. 

Epaitegian nolako funtzionamendua duten ikasi zuten. Han, hainbat epaiketa ikusi zuten, eta bere iritzia emateko aukera izan zuten. Konturatu ziren, hango giroa ez zela pelikuletan agertzen den modukoa eta serioago portatu behar ziren.
Epaitegian lehenengoz zer motatako epaiketak dauden erakutsi zizkieten, eta horren ondorioz zer zigorra izan ahal zezaketen ikusi zuten. Geroago epaitegietara jaitsi ziren eta hainbat epaiketa ikusi zuten, gero bere artean iritziak eman eta galderak egin zituzten.

Ikasleen iritzia: Irteera oso ondo egon zela esan zuten eta gauza piloa ikasi zuten, berriz ere bueltatzeko gogoak zituztela eta epaiketaren epaitza gogoz itxarongo zutela.

DBHko 4Bko Josune Gómezen lagunatzarekin publikatutako sarrera

Osasun Publikoko laborategirako irteera

Taldeak: Zallako institutuko 3 mailako A eta B (Errobotikako ikasleak)
Irakasleak: Alfonso Tejedor eta Maite Sagardui
Noiz: 2001/ 10/13

Urriaren 13an 3. mailako A eta B Errobotika ikasgaiko ikasleak Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkean dagoen Osasun Publikoko laborategira joan ziren.

Aurten ikasle hauek FLLn parte hartu nahi dute. Txapelketa horretan robota eta proiektu zientifikoa egin behar dituzte. Bisita honekin proiektuaren inguruan zituzten zalantzak argitu dituzte.
Laborategi hauetan ikasleek nola ikertzen diren janariak, nola bilatzen dituzten bakteriak eta nola gure inguruan mikrobioz inguratuta gauden ikasi dute. Gainera, zer segurtasun neurriak hartu behar diren azaldu diete. Hau guztia laginak erakutziz, azalpenen bidez eta makinak ikusiz antzeman dute. Laborategi ezberdinetan egon dira eta bakoitzean aztertzen zituzten elementuak erakutsi dizkiete.

Ikasleen ustez, irteera oso interesgarria izan da baina erabiltzen zituzten termino zientifikoak  ulergaitzak izan dira (momentuz).

Sarrera hau Alexander Gallarreta Canteli (3A) laguntzarekin egin da.

Kutxa Espazio. Donostia

Maiatzaren 3an Donostiara abiatu ginen DBHko 2. mailako ikasleak Zientzia jorratzeko asmoz; horretarako Zientzia Kutxaespazioan izan ginen eta hainbat tailer egin genuen...

Beratik Zallara

Petronor irteera

Egun on! 3.mailako ikasleak Martxoaren 15ean, Asteartean, Petronorrera joan ginen. Petronorren hitzaldi

bat entzun genuen geroago "Kafe" bat hartzera gonbidatu ziguten. Hitzaldi horretan "Crudoa" berotuz nola

eraldatu egiten zen azaldu ziguten, gero eta argiagoa izan gero eta garestiagoa saltzen zutela esan

ziguten. Gehien erosten zuen bezeroa Estatu Batuak ziren. Geroago autobusean igo ginen eta instalazioak

erakutsi zizkiguten. Gero Portura joan ginen eta bi Petrolero ikusi genituen, bat txikiena Estatu

batuetakoa zen eta bestea, handiena Mexikokoa zen. Estatu Batuetakoa erostera etorri zen eta Mexikokoa

"Crudoa" ekartzera, esan ziguten egun bat geratzen zitzaiola guztiz deskargatzeko. Azkenik, hondartzara

joan ginen eta han jan egin genuen eta gero Uraren analisia egin genuen.

Arkaitz Saratxaga, 3.B

Samek bisitatu gintuen

Burlington argitaletxearen bitartez Sam ¿irakasleak? ¿aktoreak? ¿showmanek? bisitatu gintuen martxoaren 15ean. 1. DBHko ikasle guztiek parte hartu zuen bere emanaldian. Oso dibertigarria izan zen eta ikasleek gustoz parte hartu zuten klasean. Bretaina Haundiko kultura eta ohiturak ikasteaz aparte ingelesa parra-parra entzun zuen ordu osoan.

Hemen daukazue montaje txiki bat emanaldiari buruz.


Sam por blogswebquests

Superportuari bisita

Petronorren plantatik ibili ondoren kaiatzar, Superportua, aldera joan izan gara, Zierbenara, hain zuzen.

Heldu  bezain pronto 2MWko bost haizegailu ikusi ahal izan ditugu. Diotenez, Portugalete bezalako herria energiaz elikatzeko ia-ia nahikotxoak.

Kaian ere itsasontziak babesteko, hurbilketa prozesuan,  “fardel” itzelak zeuden:

Gure ezkerrean morrua, ia 3 km inguru luzera; eskuin aldean petrolio ontzi pare bat, lehengoa produktuak “xurgatzen” bigarrena, berriz, deskarga egiten. Bertan taldearen argazki bat egitea erabaki dugu:

Bilboko portuan agertzen da itsasontziaren ezaugarriak, zenbat egunerako, norentzat, luzera, … hor zegoen gure atzean aurkitzen den Mare Aegeum

Morruaren beste aldean tutuak, izugarrizkoak, handiena petroliorentzako; besteak findegiak ekoiztutakoa eta ontzietara ekartzen dituenak. 

Baina baita ere ura, 9kilo inguruko presioz tutu gorritik ateratzen duena, bada-ezpada.

3. DBHko talde bat

Petronorri bisita 2011/III/15ean

Muskizko Petronor enpresari bisita bat egin diogu martxoaren 15ean. 

Heldu eta harrerako gelan zenbait maketa ikusi ahal izan dugu, findegiaren 3 fasekoei dagozkienak: 1972, 1979 eta 1985 urtekoak, hain zuzen. Instalazioez gain petrolioa eta bere deribatuak jarraitzen dituzten bideak, kaietatik, oliobideak eta abar, adierazten dute maketek ere bai.

Hitzaldien aretoan Angelek, enpresaren teknikaria, azalpen ugari eman digu: enpresaren ezaugarri orokorrak, logotipoaren zergatiak (Muñatones gaztelua) tamaina, ekoizpen prozesuak, produktuak, arriskuak, segurtasun neurriak, empresaren estrategiak eta hainbat bitxikeri.

Atseden egin eta gero, plantaren zehar ibili izan gara. Hor ikusi ditugu, besteak beste, destilagailua non ekoizkin gehienak ateratzen baitiren; tutuen kilometroak, balbulak, produktu bakoitzeko andelak, eta abar luze bat ikusi dugu.

Geroago findegia bera, non sufrea eta beste produktu kentzen dio hasierako petrolioari. Gune horretan oso usain tipikoaz ohartu ginen, H₂S-ekoa hain zuzen.

    Eta hor, erdi erdian, koke lortzeko instalazioak, petrolioaren azpiproduktu astunenak tratatzeko esparrua. Bere inguruan langile ugari, gainontzeko tokiekin konparatuz, azpikontratatutako inguruko enpresetatik etorrita.

Enpresaren estrategiaren barruan nahitaezko instalazioa dela argi dago baina, gure zalantza zera da: zer ondorio ekarriko dio bertoko populazioari?

3.DBHko ikasle talde bat.